Ziemianski Andrzej (PL) — Zapach Szkla

Zapach Szkla краткое содержание

Zapach Szkla - описание и краткое содержание, автор Ziemianski Andrzej (PL), читать бесплатно онлайн на сайте электронной библиотеки Lib-King.Ru.

Andrzej Ziemianski to jeden z najpopularniejszych i zarazem najbardziej utytulowanych polskich fantastow. Jego teksty byly nagradzane na kazdy mozliwy sposob. Zajdel, Sfinksy, zwyciestwa w plebiscycie Nowej Fantastyki – ten autor zgarnal wszystko.Kwestia czasu bylo wiec zebranie jego najlepszych opowiadan i wydanie ich w formie antologii. W 2003 roku zrobila to Fabryka Slow. Oczywiscie, jak zawsze w takim przypadku mozna gdybac nad kwestia powtornego wydawania wczesniej juz publikowanych tekstow, ale tak szczerze – mnie to nie obchodzi.Zapach szkla to blisko piecset stron pierwszorzednej literatury. Wybuchowa mieszanka akcji, bezposredniosci graniczacej z brutalnoscia i… zadumy. Rzadko kiedy spotyka sie autora, ktory potrafi jednoczesnie podniesc czytelnikowi tetno i zmusic go do myslenia, bez koniecznosci obciazania tekstu dlugimi wywodami. Ziemianski podaje nam wykwintne danie, a do popicia dostajemy schlodzone piwko.Mistrzem na tym polu pozostaje tez Andrzej, z tym ze Sapkowski. Jego Cos sie konczy, cos sie zaczyna to – wedlug mnie – najlepszy autorski zbior opowiadan, ale Zapach szkla niewiele mu ustepuje. W obu tych antologiach na pierwszy plan wysuwa sie akcja, czesto okraszona spora iloscia krwi, przez co moga one byc postrzegane jako literatura nizszych lotow.Nic bardziej mylnego. Proza Andrzeja Ziemianskiego moze i nie jest tak refleksyjna, jak chociazby teksty Marka S. Huberatha czy Teda Chianga, ale tez trudno nazwac ja plytka rozrywka. Kazde opowiadanie niesie ze soba jakas wiadomosc, ma przekazac nam pewna wizje rzeczywistosci, jej alternatywe, badz po prostu przyszlosc.Najwyrazniej widac to w dwoch tekstach. Pierwszy z nich, Czasy, ktore nadejda, to obraz spoleczenstwa w pelni skomputeryzowanego. Daleko posunieta informatyzacja pociagnela za soba wyraznie ulatwienia dla ludzi oraz drastyczny spadek przestepczosci, ale takze narzucila na obywateli wszechobecna kontrole. Glowny bohater, Paul stal sie ofiara systemu, ktory uniemozliwia mu podjecie jakiejkolwiek pracy. Tak zwane uaktualnienia, czyli cos w rodzaju skanowania mozgu i tworzenia charakterystycznego profilu osobowosci, to glowne narzedzie manipulacji. Bo wystarczy, ze skan pokaze chociazby najmniejsze nieprawidlowosci i czlowiek staje sie napietnowany. Ziemianski, czyniac centralna postacia opowiadania tak zwanego przecietnego czlowieka, pokazal, jak postepujaca komputeryzacja moze w przyszlosci wplywac na nas wszystkich.Jednakze mnie do gustu duzo bardziej przypadla Lodowa opowiesc. Ta historia o bardzo pesymistycznym wydzwieku to kolejne ostrzezenie przed postepem, ktory moze wymknac sie spod kontroli i sprowadzic na ludzkosc zaglade. W tym opowiadaniu Ziemianski urzekl mnie przede wszystkim wizja nowego swiata, tak inna od tego, co do tej pory widzialem. Nie bez znaczenia jest takze profesjonalne podejscie pisarza do swojej pracy, ktory tresc oparl na solidnym naukowym fundamencie – chodzi mi tu przede wszystkim o zwrocenie uwagi na prawidla ewolucji.Charakterystyczna cecha stylu tego pisarza jest jego intrygujacy dualizm. Uwidacznia sie to przede wszystkim w najdluzszym tekscie zbioru, czyli Legendzie. Na ogol Ziemianski pisze jezykiem prostym i bardzo bezposrednim. Rzadko kiedy ucieka sie do rozbudowanych opisow, duzo czesciej stawiajac na sam przekaz, a nie jego estetyke. Nie oznacza to bynajmniej, ze jezyk tych opowiadan jest kiepski. Powiedzialbym raczej, oszczedny i wywazony. W najlepszy sposob odzwierciedla charakter tworczosci wroclawskiego autora. Gdyby byl bardziej elokwentny, klociloby sie to z klimatem zawartych w antologii historii, a jednoczesnie sprawialoby, ze bylby trudniejszy w odbiorze. Niestety (i jest to jedyna wada tego zbioru) niekiedy nie bylem w stanie do konca zrozumiec niektorych scen. Najczesciej wiazalo sie to z dialogami, w ktorych autor zbyt duzo miejsca pozostawial niedopowiedzeniom i domyslom. Jego sugestie nie zawsze do mnie trafialy, a przekaz niekiedy byl nieczytelny. I wlasnie to mialem na mysli, piszac wyzej o dualizmie prozy Ziemianskiego. Z jednej strony mamy prosty i bezposredni jezyk, a z drugiej miejscami nie bylem w stanie zrozumiec wszystkich aluzji i dotrzec do ukrytych znaczen.Rowniez przywiazanie autora do Wroclawia jest wyroznikiem jego tworczosci. Miasto to stalo sie arena dla opowiadanych przez Ziemianskiego historii, wielokrotnie czerpiacych z bogatej przeszlosci stolicy Dolnego Slaska. Szczegolnie urzekla mnie wizja miasta jako bastionu cywilizacji w Autobahn nach Poznan. Najlepsze opowiadanie antologii to nie tylko swietne kreacje postaci i oryginalne spojrzenie w przyszlosc, ale przede wszystkim przedstawienie Wroclawia niemalze w roli edenu, otoczonego przez jalowy i nieprzyjazny swiat. Opisy przedzierania sie konwoju przez tytulowa autostrade to mistrzostwo, i gdy myslalem juz, ze lepiej byc nie moze, Ziemianski zaprosil mnie na wycieczke po swoim rodzinnym miescie.Zapach szkla to siedem absolutnie wyjatkowych tekstow, dumnie reprezentujacych bogaty dorobek literacki Andrzeja Ziemianskiego. Jezeli ktokolwiek nie zna tego autora i chcialby miec okazje przekonac sie do jego piora, ta antologia to najlepszy sposob. A dla tych, ktorzy te opowiadania znaja juz z czasopism i innych zbiorow, bedzie to powrot do ekscytujacej przygody, ktora nawet w postaci odgrzewanego dania smakuje wysmienicie.